TRAKOR Görevde KUŞ ATLASI

Ülkemizin tek kuş sitesi Trakuşta haberlerde ilk gördüğümde Denizlimizi temsil için ilimizi tanıyan bir kuş gözlemcisi olarak Kuş Atlası ekibini arayıp haritada alan almak istedim ve sonra bunun için iki adet 50x50 kmkarelik alanda 2 bölgeden 4 adet 10x10luk alanı seçtik ve bu 4 on kmkare alanlarda 1x1 kmkarelik toplam 16 adet alanla bölge gps yardımıyla görülen türlerin kaydıyla çok bilimsel bir çalışmaya ortak olacağımızı öğrendim..

Peki zorluk derecesi neydi ilk başta gps kullanımıydı ve zor gürünen diğer konuysa çok ters zıt habitatlarda erken ve geç üreme dönemlerinde çalışma yapmaktı...tabi zamanımızın olması için olanak yaratmak ta önemliydi...buna alanları tarayıp rastlantısal gözlem ve kayıtlarını da ekledik mi ödev bitecekti... ilimizi 2010 yılında kendimizin kurduğu TKGT / Trakor Kuş gözlem ekibini tanıtmak, şehrimizin güzel sulak alan ve diğer güzel habitatlarını göstermek için çok güzel bir etkinlik olacağını düşündük ve çalışmalar için Kerem Ali Boylanın önderliğindeki Kuş Atlastan asistan Lider Sınav beyi aradık,sağolsun arazi çalışmamız da dahil her konuda çok çok desteklerini gördük,sıra gözlemlere veri kayıtlarını gps numaralarıyla girmek için erken üreme çalışmasına zaman geldi çattı,ancak herkes kendi işinde gücünde ekibi nasıl toplayacaktım bize yardım eden olackmıydı kara kara düşünürken Lider Beyin bizimle bir arazi yapmak hem de gps kullanımında bazı konuları bizlere öğreteceğini öğrenince büyük bir oh çekmedim desem yalan olur,zaten kendisi ilk çalışmada kalabalık değilde konuya vakıf az kişiyle daha hızlı bir veri kaydı lazım sonra herkese konuyu anlatarak çalışmalarınızı yaparsınız dedi ve sonra arazi için o gün geldi çattı...

Lider bey ile sabah ezanıyla Denizli de buluştuk,ünlü kuş gözlem alanımız Çivril Işıklı Gölü'ne yola koyulduk,arazi için yolda giderken bilgilerimizi anlattığım da daha araçtan iner inmez Lider bey şaşkınlıkla inanılmaz ve muhteşem gibi doğamızı öven sözleriyle Işıklımızı överken,ülkemizde gördüğü en iyi alanlardan biri olduğunu söyledi ...neyse arazide gezdikçe kah o bir katkı yaparken kah ben kuşları tanımlayıp veri kaydı alırken zaman su gibi akıp gitti...sonra arazi de birden kulaklı orman baykuşu ile karşılaştım ve Lider beye o kuş kadar güzel kamuflajda idi ki kuş çok yakında olmasına rağmen göstermek için baya tarif etmek zorunda kaldım çünkü bu kuşu görmek imkansız gibidir Lider bey kuşu görünce şaşırdı,muhteşem kamuflaj kuş derken bu kez de o da kukumavı gördü.Yola devam ettik ve köylerde yerli halkla kahvelerde sohbetli çay molaları ve yemekte daha da iyi bir ekip olarak çalışmaları hızla birer birer bitirdik...Ancak ikindiden sonra yağmur ve aşırı çamurla son 1x1 lik alan taramamızı yapamayarak havanın karardığı ileri saatlerde şehre geri döndük...Toplamda 3 adet 1x1lik alan haritada bitmişti...

Toplam 100 kuş tür çeşitliliği ve bazılarının şimdiden kuluçkaya yattığını gördük,kara boyunlu batağanın iki çiftle üreme habitatı ve tepeli pelikanların varlığını gördük,çok dar alanda bile kara boğazlı ötleğenlerin çokluğu,bıyıklı ötleğen dişisinin ekibimiz adına ilk kaydını gerçekleştirdik,sakarca kazı kaydını yaptık inşallah bir gün üreme kaydını da görmek nasip olur,Akdağ da kaya kartalını daha yakından görmek akbabaları izlemek adına başka güne söz verdik birbirimize,Işıklının adalarında yoğun üreme habitatı başlamış aslında Lider beybu alanlara yeni söğüt ağaçları dikilse daha fazla balıkçıl ve alanlarda düzenleme olsa Manyas Kuş Cenneti gibi tepeli pelikanların üreyebileceğini söyledi biz de aynı şeyi ada şeklinde Acıgöl'de flamingolar için düşündüğümüzü ama bunu devletin el atması gerektiğini söyledik...Hatta Gökpınar Barajı'nda iki küçük yarımada kepçelerle ayrılsa su bu arayı kapatsa burada bile muhteşem bir üreme habitatı oluşur,devlet dsice nehirleri tıraşlayıp sazlıkları çipil aynaları taşkınlar ve sıtmayla mücadele diye yok ederken bunları da yapıp dengeleyerek yabana destek olmalı bilhassa Büyük Menderes ve Çürüksu Nehri temizlenip kurtarılmalı...

. Ekibimiz adına yeni bu güzel çalışma için Kuş Atlasında sahada yardımcı olan Lider Sınav'a ve sevgili koordinatörümüz başsorumlu Kerem Ali Boyla hocamıza sonsuz teşekkür ederim.

İnşallah bu çalışmayı tüm ülkece sahiplenerek herkes kendi iliyle gözlemcisiyle yardımcı olur ve diğer ülkeler gibi bizde bir an evvel bilimsel çalışmalar için Kuş Atlaslarımıza il il sahip oluruz,bunun için ben ve ekibimiz kalan çalışmalarımızı bir an evvel bitirmek için heyecanla o anları bekliyoruz,herkese çalışmalarında başarılar dileriz,rasgele,saygı ve selamlarımızla..

TRAKOR Çürüksu Kuş Gözlem Topluluğu adına saygımla,
DENİZLİ

© Copyright
Tüm hakları TRAKOR Çürüksu Kuşgözlem Topluluğuna aittir...

ÇÜRÜKSU ( LYCUS NEHRİ & VADİSİ & GÖLÜ ) HONAZ (CADMOS) DAĞI

Ege'nin Zirvesi HONAZ Dağı

foto by @ wolfSKenan

                                    Honaz Dağı(Güney sırtları-Tavas&Acıpayam mevkiinden)


     Honaz Dağı (CADMOS) 2571 mt.lik zirvesiyle  Batı Anadolu'nun en yüksek dağıdır.Eteklerinden doğan Çürüksu Nehri 101km. (LYCUS) etrafından Honazdan,Çökelezden topladığı derelerle Büyük Menderes'e (MEANDER,Meandros,Maiandros) ulaşıncaya kadar Çürüksu havzasına ve vadiye  hayat verir.Bunlar arasında Emirçay,Kaklıkçayı,Sarıçay,Karaçay, Gökpınar Çayı,Gümüşçay,Başlıçay vardır.



    foto by @ wolfSKenan

      (Çürüksu Ovasından Honaz Dağı,kuzey-kuzeybatısından)

     Tarihi 700.000 yıl öncesine kadar hayat kalıntıları bulunan bu alanda insanların iklimin ve yaşam alanlarınının çok elverişli olması sebebiyle tarihte Çürüksu Havzası ortasında dağlardan süzülen derelerle beslenen Lycos Gölü'nün kenarında kurulu Pamukkale antik kenti (HİERAPOLİS) , Laodikya  (LAODİKEİA) ile Yenicekent (TRİPOLİS) ile Honaz Dağı eteğinde Colossae (Honaz) yerine kurulan Chonae (Honaz),Eleinokapria (Honaz Pınarkent), Babadağ tarafında Attuda (Hisarköy), Karura (Tekkeköy), Trapezopolis (Bekirler) antik kentleri kurulmuş.

 Helenistik dönemde Zeus kenti de denen Diospolis ve Rhoas kutsal yerleşim yerlerinin olduğu bu bölgeye M.Ö.261 yılında Laodikya antik kenti kurulmuş ama M.S.494 yılında çok büyük bir depremle yerle bir olmuş.Akabinde yine çok büyük depremler devam etmiş,kent yeniden defalarca onarılsa da kullanılamaz bu son halini almış ve şehir Kaleiçi dediğimiz alana şimdiki Ladik'e taşınmıştır.

1200'lü yıllardan sonrada şehir Türk şehri olmuştur.Lycos Gölü sınırları Honaz Dağı eteklerindeki Çürüksu ovasından başlayıp Pamukkale travartenlerine yakın köyün girişi ile Goncalı-Korucuk kenarı hatla Laodikya'ya yakın ve Tripolis (Yenicekent) arası olduğu yerşekilleri ve toprağın bitkilerin durumu itibariyle bu arada aşikar olduğu düşünülmektedir.

 Çürüksu Havzasının Honaz Dağı tarafı başucunda Colossae Frigyanın 6 büyük kentinden biridir. Hz.İsa'nın sözlerini yayan ilk elçi Pavlusun 14 mektubundan birini Efese birini bu kente Colossae'ye  göndermişir.Kutsal 7 kiliseden biri olan  ST.Micheal Kilisesi de bu kenttedir.MS 60/61 de çok büyük bir depremle yıkılmış yaşanmaz hale gelmiştir.MÖ 3.yüzyıldan itibaren kurulan Laodikya ve Hierapolisten sonra önemini yitirdi.Daha güvenli olan MS Honazda 7.yüzyıl başında kurulan Chonae kenti 787de büyük depremle yıkıldı,kullanılmayacak halde terkedildi.Burada bir de hala bir kısmı ayakta Osmanlı kalesi mevcuttur.Göl ile ilgili bir duyumda Honaz Dağı'nda gemilerin bağlandığı babalar varmış deniyordu ama ben görmedim.Ayrıca eski bir volkan olan Honaz da atılan bir balya samanın Salda Gölün'nden çıktığı rivayet edilir.

     Bu arazilerde 40 senedir geziyorum ve bitki örtüsü bakımından göl içi ve kenarına uygun hala bitkiler mevcuttur.Kuşlarında bu alanı göç yolu ve çok fazla kullanması buna işaret etmektedir.
Eskiden büyüklerim Pamukkale tarafına doğru küçük küçük bataklık ve ufak göllerin olduğunu söylerdi,ben de son küçük su birikintilerine gölcüklere şahidim.
1940 yıllarda ülkede etkin bir sıtma mücadelesi adına bataklıklar DSİce kurutulmaya başlanmıştı.O dönemdeki okuduğum bazı tarihi anlatan anılarda ise B.Menderesi aşarken salla ve sonrası için develerle katırlarla eski tarihlere dayanan nakliyatçılık yapıldığı betimleniyordu.Yıllar alüvyonlar taşındıkça Menderes dibi doldu derinlik azaldı diye düşünüyorum.

     1980 lerde kış basınca kuzey ve doğu taraftan Anadolu'ya gelen kaz,ördek buraya çok fazla miktarda gelirdi,yaban kazı bolca günlük gelir ve bu bataklıklarda soğuğu geçirirler,beslenirlerdi.Kendim defalarca sakarcalar ve bozkazlar yanında nadir olan sibirya kazlarını görmüşümdür,bu renkli kazın devasa kazların,kuğu ve ördeğin nerelerde takıldığını hatta arka bahçedeki tarlalara su basınca bahçelere konduklarını dedem ve dayımca anılarını dinlerdim .O zaman da ne küçük sakarca nadirdi ne de tarla kazı gibi türler.1990 larda Korucuk Köyünün üstünden sürekli geçiş yapan bu kaz sürüleri sayı bakımından bir alayda 200-1000 arasında olduğunu söylesem hatta bazen tek seferde 10 civarı toplu kaz alaylarının birleşip dakikalarca geçit yaptığını görürdük,hele ördek sürülerindeki toplamının 5000 civarı günlük geçişler yaptığını ve bu alanın ne kadar çok kuş yoğunluğunu gördüğünü anlatsam gece kaz sesleri çok yakınımızda tarlalarda sesleri gelirdi,şimdi bu kuşlar neden yok.Zift gibi akan suya kim gelsin ki.

   Neyse tarihe dönecek olursak Laodikya kentinde dokunan kumaşlar Çürüksu Lycos Gölü'nden yolculuğa başlayıp sonra bağlandığı B.Menderes Nehri'ni (548km.) salla aşarak Ege Denizi kenarındaki liman kenti Milet antik kentine kadar gitmekteymiş,oradan da Roma ve Avrupa'ya tabiki...Ancak liman olan Milet antik kenti Menderesin taşıdığı alüvyonlarla 10 km içeride bir kent durumuna düşmüş,aynı Efes antik kenti de Küçük Menderes(KYSTROS) tarafından alüvyonlarla denizden uzakta kalmış,liman yokolmuştur.
    Laodikya 'da bulunan bir yazıtta Hierapolislilerin balık avlamalarına izin verilmesine dair yazı anlaşma bulunuca buradaki Lycos Gölü'nün ne kadar büyük olduğunu anlatmaya yeter...Bu tarihçe milyonlarca yıldır bu alanın doğasıyla çok önemli olduğuna işaret etmektedir.Bu alanlar buraya aşık arkeolojik çalışma yapan hocalar ve görevlilerce hızla gün yüzüne çıkarılmaya devam etmektedir.
Hayat temiz güzel hava ve suyla başlar ve Laodikyalıların bu güzel nehrine Çürüksuyumuza (Lycus) ne hale getirdiklerini görmek bizleri o kadar fazla üzüyor ki.

Tarih kitaplarında bulabildiğim Denizli ile ilgili yörede yerleşilen birçok antik kent adı geçer,bunlar şöyledir;

Antikler Şehri DENİZLİ

HIERAPOLIS      -Pamukkale
COLOSSAE        -Honaz İlçesi
ELEINOKAPRIA -Honaz Pınarkent
CHONEA             -Honaz İlçesi
LAODIKEIA                 -Denizli,Eskihisar
KILARAZA                    -Denizli Hacıeyüplü köyü
TRAPEZOPOLIS          -Babadağ Bekirler köyü
TRIPOLIS-APOLLONIA-Buldan Yenicekent Kasabası
APOLLONOS HIERON-Buldan
TRALLA                       -Buldan Derbent Köyü
AETOS                         -Buldan Derbent Köyü
ATTOUDA                     -Sarayköy Hisarköy
HYDRELA-HIDRELA    -Sarayköy-Tekkeköy
KAROURA                    -Sarayköy Tekkeköy
MEN KAROU TEMPLE-Sarayköy Gerali Köyü

ANAVA                          -Çardak İlçesi
KHARAX                       - Çardak merkez

EUMENIA                     -Çivril-Işıklı Kasabası
FULVIA                         -Çivril-Işıklı Kasabası
PELTAI                          -Çivril-Karayahşiler Köyü
TIPRIZA-TRIBRITZI      -Çivril İlçesi
HOMADENA-KHOMA   -Çivril ,Gümüşsu civarı
SOUBLAİON-SUBLAEUM-SIBLIA-Çivril ,Gümüşsu Kasabası

ERIZA                             -Acıpayam Yeşildere(Dereköy)
AGATHE KOME             -Acıpayam Alacain
THEMISSONION            -Acıpayam Karahöyük
DIOKAISAREIA               -Acıpayam Yeşilyuva
PHILICATIUM                  -Acıpayam Yazır köyü

HERAKLEİA SALBAKES-Tavas Vakıf Köyü
KIDRAMA                        -Tavas Yorga Köyü
SALEIA                            -Tavas İlçesi
BARZA                             -Tavas Yorga Köyü-Derinkuyu 
SEBASTOPOLIS             -Tavas Kızılca Köyü
MOKOLDA                       -Tavas Gümüşdere Moğlasın
PLASARA                         -Bingeç Köyü-Karacasu Tavas arası
HERACLEIA HIERON      -Kızılcabölük Kasabası
DIDIMEN                          -Kızılcabölük Kasabası
APOLLONİA SALBACE    -Tavas Medet Köyü

CARYSTUS-KARISTOS   -Serinhisar İlçesi (Kızılhisar )

SALA-SALENON               -Güney ilçesi kuzeyi-Aşağıçeşme höyüğü

MOTALEIA                         - Çal, Dağmarmara köyü
DIONYSOPİS                    - Çal, Ortaköy
APOLLON LERMONOS    - Çal, Bahadınlar köyü
SALOUDEIA                      - Çal, Kabalar Köyü
KAGYETTEIA                    - Çal, Develiler Köyü
LOUNDA                            - Çal, Mahmutgazi köyü Yukarı Seyit köyü-İsabeyli
MOSSYNA                         - Çal, Gözler Sazak köyü arasında
ATYOKHORION                 - Çal, Akkent kasabası 
THIOUNTA                         - Çal, Gözler Kasabası

PEPOUZA                          -Bekilli-Karahallı(Uşak) arası 
DIONYSOUPOLIS-DIONYSOS-Bekilli 
MOTELLO-METELLOUPOLIS-Pulcherianopolis-Bekilli-Medelle (Yeşiloba)

Bu kadar tarihi bol olan kentte Türkler yüzyıllardır sahanın tek hakimidir.Buraların Türkleşmesinde onlarca uç beyi ve askerleri,erenler babalar,ahiler yer almış,bir çoğunun türbesi mevcuttur.

       Tamgalar Belgeseli çekilmiştir Denizlimizde.
Benimde arkadaş olduğum TRTnin değerli tarih belgesel üstatlarından
Servet Somuncuoğlu abimiz çekmiştir.Linkte belirterek onu da buraya ekliyorum.

Tamgalar 1.bölüm

 https://www.youtube.com/watch?v=U2p5ihujmL8

Tamgalar 2.bölüm

https://www.youtube.com/watch?v=d8VCLvYcpZA

Ayrıca yörenin tarihini Laodikya antik kenti kazı başkanı prof.dr.Celal Şimşek abinin bilimsel yazısını bir blogda buldum linkini vererek paylaştım. 

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1715321

  Milyonlarca yıl bozulmayan akarsuları 50 senede endüstrileşmek adına mahvettiler,bu bizlerin ne dinen ne de insani olarak açıklanamaz bir durumudur,bu yazım ile bu acıyı kabullenmediğimizi isyanımızla göstermektir.Kıpkırmızı zehir akan bu  nehrimizi kurtarmanın zamanı gelmemiş midir hala acaba,soruyorum. Denizlili olarak artık zehirli su içmeden yaşamak istiyoruz, balıklarımız,kuşlarımız geri gelsin, hayvanlarımız,insanımız tekrar temiz suyuna kavuşsun ve yediğimiz içtiğimiz herşey temiz suyla hazırlansın, kuşlarda balıklar da yeniden geri dönsün inşallah,kalın sağlıcakla.

Trakor Çürüksu 




TRAKOR Çürüksu Kuş Gözlem Topluluğu adına saygımla,
DENİZLİ

© Copyright
Tüm hakları TRAKOR Çürüksu Kuşgözlem Topluluğuna aittir...

TRAKOR SERÜVENİNE DOĞRU

                     

                                                                         
 T R A K O R   
Kuruluşumuz;10.5.2010

TRAKOR un açılımı TR Türkiye,A anonim yani ülkemizde görülen kuş türleri ve KOR Çürüksu Korucuk un kısaltmalarından oluşturduk.

            Trakor Çürüksu Kuş Gözlem Ekibi Denizli'de önce kendi içimizde bir ekip olarak Korucuk Kasabası'nda kuruldu, sonra köyümüzden eş,dost,akraba ve yakınlarımızın bize desteği ile daha büyük bir ekip olma düşüncesiyle yola koyulduk.Facebookta grup sayfasını açıp büyümeye devam ettik.

           Sonrası  dışarıdan bize gönül bağı olan arkadaşlarımızdan destek olmak isteyenleri ekibe üye alarak dahil ettik ve birçok ilden arkadaşlar destek olmaya da başladı.

Bu ekibe Denizli'den daha çok katılımlar da olunca bu yeni üyelerimizle kuşgözlemi için arazi yapmaya başladık.

Yıllar önceleri yaptığımız ekipman eksiği sebebiyle gözlemlerimizdeki kayıtları defter kaydı bazında kaldığından kayıda geçiremezken o sıra sade ülkemizdeki tek kuş sitesi Trakus.org.a aa üye olup kayıtları yayınlamaya başladık.Trakuşta bolca gözlem kaydı yaptık.Sonrası ekipmanlarımız çoğaldıkça kayıtları belgeler olduk.
E-bird sistemine de kayıtları kaydettik.Üyelerimizde kayıtlarını buralara aktardılar.

• 
         Kuş türleri tanımında oldukça fazla yerli ve yabancı kitap edindik,türler için en seçkin tür tanımcısı dostlara yeri geldiğinde danıştık,bunlar bizlere büyük katkı sağladı,bizi geliştirdi.400 tür civarı kuşu tanımlayacak tecrübe kazandık.bazen türü tanımlamak yetmez fotoğrafı o kuşla tanımlayacak güçlü bilim insanlarımızla irtibata geçip onları onaylatacak seviyelerde dostluklar edindik.
  Şu an elimizde kara teleskopu da dahil,gelişmiş dürbünlerimiz ve 600mm,400mm ve 300 mm lenslere sahip olduk,drone alanlarımız oldu,fotoğraf makinaları aldık,bir makinayı da çocuklara sağolsun bir doğasever abimiz Ediz Hakan Yücel  bey hediye etti,giderek büyüyen kuş gözlemi sevdamızda ilimizi başarıyla kuş alanında her platformda temsil etmeye devam ediyoruz...
  
  
  
  
  EBCC desteğinde Www Türkiye DHKD Kuş Atlası projesinde Denizli Kuş Haritalarının çıkarılmasında çalışmaktayız.Gözlemlerimize devam ederek Denizlinin kuş türlerini çıkarmaya devam ediyoruz.
  
  
  
  Bu veriler sayesinde Denizli Kuşları kitabını çıkarmayı hedef seçtik.
  
  
  
  Milli Parklar Iğdır Kuşları kitabına arkadaşlarımızla birlikte destek olduk.Buldan Yayla Gölü Kuşları Kitabına büyük katkı verdik.
  
  
  
  Görsel yayınlarda yazılarımız makalelerimiz yayınlanmaya başladı.D20Haber.com.da bunlarla ilgili yazı dizimizi yayınladık.
  
  Global Big Day Dünya kuş türü yarışmalarına katılmaya başladık.Dereceler aldık.
  Ekibe katılan yeni dostlarla günlük gözlem kayıtları giren birçok üyemiz oldu,onlarda ekipmanlarını oldukça geliştirdi.Hepsi Trakuş ve e-birde veri girişleri yapmaya başladı.Sonrası hepimizin bir ortak Trakor watsupp grubu oluşturduk ve günlük sürekli bilgi alışverişi ve ortak hareket ediyoruz.
  
  
  
  
  Kuş gözlemleri dışında ilimizdeki çevre kirliliğine de değinmeyi görev bildik.Kuş gözlemlerimizi tüm dünyada girilen gözlemlerle büyüyen ebirdde de kayıtlarımızı ve toplam bilgilerimizi bu blogda yayınlamaktayız.

Orman Müdürlüğü sponsorluğunda kuş havuzlarına destek olurken bu proje sonunda Kuşlara Can Suyu belgeselinde yapım yardımcılığı adı altında kuşların türü ve yaşamı hakkında sayın yapımcı Şengül Yiğit hanımefendiye belgeselinde yardımcı olduk.

     Gelecekte kitap ve belgeseller için birikim yapmaya çalışmaya devam ediyoruz.Ülke genelinde şu an en iyi kuşgözlem grupları arasında en başarı ekipler içinde yer aldığımızı biz değil tüm gözlemci arkadaşlar bahsediyor bu vesileyle çok çalışkan vefalı özverili güzel ekibimizle gurur duyuyoruz.

Umarım doğa için koşuşturmaya devam ederiz.Esenkalınız.



TRAKOR Çürüksu Kuş Gözlem Topluluğu adına saygımla,
DENİZLİ

© Copyright
Tüm hakları TRAKOR Çürüksu Kuşgözlem Topluluğuna aittir...